Saatlik Mahsuplaşma
Lisanssız GES: Aylık vs. Saatlik Mahsuplaşma Analizi (Güncel)
Yönetmelik değişikliğiyle “Aylık” mahsuplaşmadan “Saatlik” mahsuplaşmaya geçiş, özellikle yatırımın geri dönüş süresi (ROI) üzerinde belirleyici bir rol oynuyor. İşte güncel maliyetler ve değişen mevzuatın özeti:
2. Finansal Hesaplamalar ve Geri Dönüş Süreleri
Genel Varsayımlar:
- Aynı saat öz-tüketim: %60 olması durumunda,
- Elektrik Değeri (Mahsuplaşma için ): 0,09$ USD/kWh (4TL yaklaşık)
- Fazla Üretim Satış: 0,05$ USD/kWh (2,15TL yaklaşık)
- Yıllık İşletme Gideri: 10.000$ USD
A) Çatı GES (Üretim: 1.350.000$ kWh | Yatırım: 400.000$ USD) yatırım için anahtar teslim ortalama yüksek fiyat , üretim için ortalama düşük kWh baz alınmıştır.
- Aylık Mahsuplaşma (Eski):
- Yıllık Gelir: 1.350.000 x 0,09 = 121.500$ USD
- Net Nakit: $121.500 – 10.000 = 111.500$ USD
- Geri Dönüş: 3,6 Yıl ( TL bazlı analizlerde enflasyona bağlı bu süre 2yıla kadar düşebilir)
- Saatlik Mahsuplaşma (Yeni):
- Öz-tüketim Geliri (%60):810.000 x 0,09 = 72.900$ USD
- Fazla Satış Geliri (%40): 540.000 x 0,05 = 27.000$ USD
- Net Nakit: (72.900 + 27.000) – 10.000 = 89.900$ USD
- Geri Dönüş: $4,4 Yıl (0,8 Yıl Uzama) (Tamamını tüketen, tek vardiya çalışan yada çatı alanı toplam tüketimin %35 ine kadar olan tesislerde bir önceki senaryo aynen kabul edilebilir.
B) Saha GES (Üretim: 1.700.000$ kWh | Yatırım: 780.000$ USD) Yatırım tutarına arsa bedeli, proje geliştirme, enh bedeli gibi rakamlar eklenerek anahtar teslim tutar olarak düşünülmüştür.
- Aylık Mahsuplaşma (Eski):
- Yıllık Gelir: 1.700.000 x 0,09 = 153.000$ USD
- Net Nakit: 153.000 – 10.000 = 143.000$ USD
- Geri Dönüş: 5,5$ Yıl
- Saatlik Mahsuplaşma (Yeni):
- Öz-tüketim Geliri (%60): 1.020.000 x0,09 = 91.800$ USD
- Fazla Satış Geliri (%40): 680.000 x 0,05 = 34.000$ USD
- Net Nakit: (91.800 + 34.000) – 10.000 = 115.800$ USD
- Geri Dönüş: 6,7Yıl ($+1,2Yıl Uzama)
Dağıtım bedeli faktörü ve bunun enflasyona göre TL yansıması göz önüne alınırsa sanki Aylık mahsuplaşma 6 yıl, saatlik mahsuplaşma 7 yıl gibi öngörmek çok daha gerçekçi olabilir.
4. Depolama (ESS) Neden Kritik Hale Geldi?
Saatlik mahsuplaşmada, güneşin olduğu ancak tüketimin azaldığı her an üretilen enerji “düşük fiyattan (0,05$ USD)” satılmak zorunda kalır.
- Kaybın Kaynağı: Mahsup edilen (0,09$) ile satılan (0,05$) arasındaki 0,04$ USD/kWh‘lik farktır.
- Depolama Çözümü: Gündüz fazla enerjiyi bataryada tutar ve akşam/gece şebekeden pahalı enerji almak yerine kullanır. Bu sayede geri dönüş süreleri tekrar aylık mahsuplaşma seviyelerine çekilebilir.
Özetle: Yönetmelik, yatırımcıya “şebekeyi batarya olarak kullanma, kendi bataryanı kur ve enerjini yönet” mesajı vermektedir. Ama burada sorun büyük güçteki tesislerdeki batarya kurulum maliyetleri ortaya çıkacak. Saatlik mahsuplaşma Yenilenebilir Enerjide yıllara göre iyi ilerleyen ama diğer ülkelere göre çok az olan yatırımları daha zor ve mevcut ekonomide daha yavaş kararlar almaya doğru itecektir.
Saatlik yerine Yıllık Mahsuplaşma, kapasite tahsisinde ise tüketene öncelik verilmesi, 5.1c ve 5.1h maddelerine ek olarak sadece üret-tüket şeklinde bir kapasite tahsisi yatırımcının karar vermesini kolaylaştırabilir.
25kW altı tesisler için mevzuat ve uygulamanın daha basit hale gelmesi, küçük yada büyük tesislerde ayda 1 defa başvuru inceleme yerine anlık yada en azından haftalık incelemeler, yapılmayan tesislerin kapasitelerinin iptal edilmesi gibi çözümler sanki daha yatırımcıyı , yenilenebilir enerjiyi düşünen çözümler olabilir.